ریزش موی سکه ای: هر قسمت از بدن میتواند دچار این بیماری شود. بیشتر در افراد با سابقه ی خانوادگی دیابت و تیروئید دیده می شود و با استرس رابطه مستقیم دارد .میتواند تنها یک قسمت از بدن درگیر شود و در موارد کمتر شایع میتواند کل موها را نیز درگیر کند. این بیماری در واقع یک نوع اشتباه سیستم ایمنی است که بجای ازبین بردن ارگانیسم های خارجی،موی سر هدف قرار گرفته و باعث ریزش آن ناحیه می شود. درمان های متفاوتی برای آن وجود دارد و چون با زیبایی فرد تداخل دارد باید هرچه سریعتر تشخیص داده شده و درمان برای فرد انجام شود.
ریزش مو ارثی یا common balding: این افراد به صورت وراثتی به سطح هورمون های جنسی حساس میباشند. موها در ناحیه ی جلوی سر ،فرق سر و اطراف آن به مرور زمان مینیاتوری میشوند. اگر در زمان مناسب اقدامات لازم برای این افراد انجام شود درمان موفقیت آمیز خواهد بود. در خانم ها شایعترین فرم درگیری نازک شدن منتشر موها در قسمت جلوی سر و د رآقایان درگیری ناحیه ی فرونتال و فرونتوپریتال (جلوی سر) میباشد. در پاتولوژی هیچ گونه التهابی در اطراف موها دیده نمیشود و موها بصورت نازک و ولوس شکل میگیرد.
درمان ها به دوصورت درمان دارویی و درمان های موضعی میباشند. درمان های دارویی شامل مصرف ماینوکسیدیل، فیناستراید است که خط اول درمان میباشد و برای شروع اثر حداقل نیاز به 2 ماه درمان میباشد .در خانم ها قرص های جلوگیری و اسپیرونولاکتون و فیناستراید کمک کننده است. اقدامات لازم شامل hair filler ،مزوتراپی و prp هم میتوانند در درمان کممک کننده باشند.در کلینیک لیان از مزو ها با برند های anubis ،mccm وrevita care استفاده میشود و با محلول های biotin ،فیناستراید،دوتاستراید و کافئین ترکیب میشود. برای prp از کیت هایی چون استاندارد کیت و مایسل استفاده میشود و برای hair filler از برند dr.cyj استفاده میشود.
تلوژن افلوویوم: افزایش ناگهانی در ریزش مو که به دنبال یک استرس ،عمل جراحی ،بیماری تب زا و یا مصرف دارو به وجود می آید .نازک شدن منتشر موها به خصوص در خانم ها بعد از زایمان (۳-۴ماه بعد)دیده میشود .گاهی به ندرت این تغییرات و ریزش مو به مدت طولانی باقی مانده و باعث تلوژن افلوویوم مزمن میشود .
از داروهای ایجاد کننده آن میتوان از داروهای قلبی و ضد تشنج نام برد. برای درمان ابتدا باید فاکتورهای خونی مثل فریتین و مشکلات تیروئید رد شود. درمان اصلی اطمینان بخشی است معمولا بعد از ۶ ماه از عامل به وجود آورنده موها به حالت طبیعی برگشت پیدا میکنند.
تریکوتیلومانیا (Tricho tilomania): کندن موها توسط خود فرد میباشد که معمولا به دنبال استرس یا مشکلات شخصیتی ایجاد می شود. در کودکان بیشتر از بالغین و در زنان بیشتر از مردان دیده میشود .معمولا نواحی قابل دسترس فرد درگیر شده و موها در این ناحیه دارای اندازه های متفاوت میباشند. در پاتولوژی موهای ناکامل و بهم ریخته دیده میشود. درمان خاصی برای این افراد وجود ندارد معمولا به روانپزشک ارجاع داده میشوند.
ریزش مو بعد از جراحی (pressure – induced): این نوع ریزش مو معمولا بعد از جراحی های همراه با بیهوشی دیده میشود که پشت سر برای مدت طولانی در یک سطح سخت قرار میگیرد ،ابتدا دچار اریتم و سفتی شده و بعد دچار ریزش مو در این ناحیه میشود. این نوع ریزش مو معمولا با شرح حال قابل تشخیص است، نیاز به درمان خاصی نداشته و خود به خود قابل برگشت میباشد.
ریزش مو همراه با بیماری های پسوریازیس (psoriasiform alopecia): در ۷۵ درصد موارد به صورت محدود و در ۲۵ درصد موارد به صورت منتشر دیده میشوند. شایعترین فرم به صورت کنده شدن موها در نواحی دارای پلاک های پسوریازیس میباشد. گاهی مصرف بعضی از داروها برای درمان پسوریازیس باعث ایجاد ریزش موی دائمی در افراد دارای پسوریازیس میشود.
ریزش مو همراه با بیماری lichen plan )lichen plano pilaris): نوعی ریزش موی اسکار گذار میباشد که به صورت منتشر میتواند موها را درگیر نماید.بیش از ۵۰ درصد افراد میتوانند درگیری های همزمان مخاط و ناخن هم داشته باشند .این بیماری میتواند ازطیف بی علامت وتا قرمزی و التهاب شدید ریشه ی موها دیده شود. بیشتر در خانم ها دیده شده و متاسفانه میتواند بسیار مقاوم به درمان باشد. اگر ریزش مو در سر ایجاد شود و با قرمزی اطراف ریشه های مو و به مرور سفت شدن پوست سر همراه باشد باید زودتر نمونه برداری و درمان برای فرد شروع شود. اولین کاری که برای افراد بااین علائم انجام میدهیم بیوپسی پوست سر میباشد و در اولین زمان ممکن درمان های دارویی باید برای فرد شروع شود.
ریزش مو همراه با بیماری لوپوس (DLE): یک نوعی محدود پوستی لوپوس میباشد که در ۱۵درصد موارد سالیانه میتواند به سمت لوپوس سیتمک پیشرفت نماید. از لحاظ بالینی طیف بسیار متفاوت از یک ریزش موی ساده تا قرمزی و التهاب و خارش متفاوت است. تشخیص آن با بیوپسی از ناحیه سر و درمان در سریع ترین زمان ممکن می باشد.
هدف از بیان این مطالب در اینجا این است که به محض مشاهده ی اولین تغییرات در موها و دیدن قرمزی و التهاب حتما به پزشک متخصص مراجه نموده و از سلامت موها اطمینان حاصل نمایید.
آکنه کلوئیدالیس (Acne keloidalis): بیشتر در مردان جوان دیده میشود .ضایعات آکنه ای شکل سفت در ناحیه ی پشت سر دیده میشود .به مرور زمان پاپول ها ازبین رفته و نواحی بدون مو و سفت در ناحیه ی پشت سر پدیدار می شود.
ضایعات شبیه کلوئید یا گوشت اضافه بوده و اغلب دردناک می باشد. برای درمان از داروها و تزریق داخل ضایعه و گاهی از جراحی استفاده میشود. متاسفانه ماهیت این بیماری عود کننده می باشد.
متاسفانه نواحی که تبدیل به گوشت اضافه میشوند دچار ریزش موی دائمی شده و قابل برگشت نمی باشند اگر در مراحل اولیه درمان صورت گیرد میتوان از این عوارض جلوگیری نمود.
ریزش موی کششی (Traction alopecia): در جامعه بسیار شایع میباشد ،بخصوص در اطفال که موها بسیار محکم در پشت سر بسته می شوند به مرور موها از ناحیه جلوی سر شروع به ریزش کرده و بعد از مدتی به صورت دائمی از بین می روند. مهم ترین توصیه به این افراد بستن موها به آرامی در ناحیه ی پشت سر می باشد.
موخوره (Trichoptilosis): موها بعد از بلند شدن به مرور زمان ساختار خود را از دست داده و به صورت دوشاخه در انتهای خود دیده می شوند. تقریبا در تمام افراد دیده شده و درمان آن کوتاهی موها می باشد.
پرمویی و موی زائد (hyper trichosis ,hirsutism): پر مویی به معنای افزایش میزان موهای ضخیم در نواحی غیر وابسته به هورمون و نواحی طبیعی بدن، مثل دست و پا میباشد.در صورتی که موی زائد افزایش موهای ضخیم در نواحی وابسته به هورمون مثل چانه، سینه، قسمت داخلی کشاله ران میباشد، پرمویی میتواند به صورت مادرزادی اتفاق بیفتد و یا بصورت موضعی یا منتشر بر اثر بیماری یا مصرف داروها اتفاق بیفتد. درمان آن لیزر موهای زائد میباشد. در hirsutism یا موی زائد ابتدا باید آزمایش های هورمونی فرد چک شده و همزمان با مصرف دارویی، لیزر موها نیز انجام شود.
بیان یک نکته در اینجا خالی از لطف نمی باشد، گاهی به دنبال لیزر موهای زائد به خصوص دستگاه الکس، موها در آن ناحیه ضخیم تر و بیشتر میشود که این به عنوان عارضه ی لیزر مطرح شده و درمان آن ادامه ی لیزر با شدت بیشتر میباشد
شوره سر: شوره سر يا درماتيت سبورئيك در اطفال و بزرگسالان بيشتر در مناطق سر، پشت گوش ها، صورت، قسمت مياني قفسه ي سينه و بين انگشتان به صورت پلاك هاي قرمز خارش دار همراه با پوسته هاي ظريف خود را نشان ميدهد، علت هاي آن ميتواند فعاليت غير طبيعي غدد سباسه، قارچ هاي پوستي و يا بيماري هايي مثل HIV باشد. اين بيماري مزمن بوده و به دفعات زياد عود مي كند، چاقي، استرس و هواي گرم از موارد تشديد كننده هستند. درمان به صورت دوره اي انجام شده و براساس شدت ضايعات ميتواند موضعي يا استفاده از داروهاي سيستميك باشد.
خشكي گونه يا پيتريازيس آلبا: بيماري مختص اطفال بوده و بيشتر در زمينه ي آلرژي خانوادگي ايجاد مي شود، به صورت خشكي و سفيد شدن پوست گونه ها و پوسته ريزي خفيف خود را نشان مي دهد كه استرس زيادي براي خانواده ايجاد كرده و گاهي با پيسي يا سفيد شدن پوست اشتباه گرفته ميشود.
بازسازی مجدد موها ( hair restoration ): تشخیص ریزش موی ارثی به خصوص در آقایان بسیار سریع می باشد. نازک شدن موها به همراه عدم وجود هرگونه التهاب پوستی میتواند نشانه های شروع این بیماری باشد. در خانم ها تشخیص متفاوت بوده و باید ابتدا علت هایی چون تلوژن افلوویوم (ریزش مو به هر دلیل استرس زا در بدن)، اختلالات هورمونی، کمبود آهن و ویتامین D بررسی شود و در صورت شک بالینی نمونه برداری از پوست سر برای خانم ها صورت گیرد.
این بیماری در خانم ها میتواند با سایر علل ریزش مو بسیار اشتباه شود و در صورت هرگونه شک بالینی باید بررسی های زیادی برای افراد انجام شود.
درمان های ریزش مو:
۱- دارویی: ماینوکسیدیل ۵% برای آقایان و ۲%برای خانم ها و آقایان تائیدیه گرفته اند. این دارو در درمان و همچنین بعد از کاشت مو قابل استفاده است. اثر دقیق آن مشخص نیست ولی ممکن است باعث افزایش لایه های زاینده ی موها شده و نتیجتا افزایش قطر موها می گردد. اثرات جانبی ناخواسته ی آن شامل افزایش موها در ناحیه چانه و بازوها، سردرد، ورم قوزک پا و حساسیت های آلرژیک به این دارو می باشد. این دارو اگر در زمان حاملگی استفاده شود میتواند باعث باعث پرمویی جنین شود، به همین علت بهتر است در این دوران استفاده نگردد.
فیناستراید: با مهار آنزیم ۵آلفا ردوکتاز میتواند سبب افزایش تعداد تارهای مو گردد. این دارو بیشتر باعث افزایش موها در ناحیه پس سری شده و میتواند در ترکیب با کاشت مو بسیار موثر باشد. فیناستراید میتواند در آقایان با سطح هورمون بالا تاثیر بهتری داشته باشد. به بیماران توضیح داده میشود که تا شروع اثر درمان به ۶ماه زمان نیاز است. اگر درمان قطع شود، روند ریزش مو به قبل از درمان باز می گردد، چون این دارو به راحتی در کبد متابولیزه می شود. این دارو به راحتی توسط بیماران تحمل می شود. عوارض ناخواسته ی آن شامل کاهش لیبیدو ,میل جنسی، اختلالات نعوظ در آقایان به میزان ۱% می باشد. این دارو به علت اثر برروی اسپرم ها ممکن است با بارداری تداخل داشته و بهتر است در افراد با برنامه ی بچه دار شدن، تجویز نگردد. توصیه میشود که این دارو ۱۲-۶ ماه قبل از کاشت مو برای نتیجه ی بهتر کاشت تجویز گردد. اگر فردی دچار اختلال در مسائل جنسی گردد به محض قطع دارو بعد از ۲-۱ هفته مشکل برطرف خواهد شد. فیناستراید ۵-۲/۵ میلی گرم میتواند باعث بهبود موها در۸۶% موارد در خانم ها شود. این دارو در دوران بارداری منع مطلق دارد زیرا میتواند باعث زنانه شدن اندام جنسی آقایان گردد.
دوتاستراید: این دارو میتواند تمام انواع آنزیم های ردوکتاز را مهار کند با دوز ۵%میلی گرم میتواند باعث افزایش مقدار موها در آقایان شود و بیشتر در افرادی استفاده می شود که به فیناستراید پاسخ مناسبی نداده اند. این دارو مدت طولانی تری دربدن باقی مانده و بنابراین عوارض ان بیشترطول می کشد وگاهی میتواندمشکلاتی چون کاهش تعدادوحرکت اسپرم در ان دائمی گردد.
LLLT (LOW LEVEL LIGHT THERAPY) ایده ی این درمان زمانی به وجود آمد که دیده شده است گاهی لیزر موهای زائد بصورت ناخواسته باعث افزایش موها در بعضی از قسمت های بدن میشود .این روش توسط چراغ هایی با امواج (650-700nm) انجام می شود. شواهد موثری مبنی بر تاثیرات این روش وجود ندارد و تنها برای افرادی استفاده میشود که دارو ها را تحمل نمی کنند و هنوز کاندیدای کاشت مو نیز نمی باشند.
HAIR TRANSPLANTATION: این کاربه صورت سرپایی و توسط بی حسی موضعی انجام می شود. مانند سایر روش های جراحی بررسی های کامل قبل از عمل به نتیجه ی بهتری خواهد انجامید. شرح حال کامل دارویی، جراحی های قبلی، میزان دانسیته موها، کاشت موی قبلی و همچنین اسکار درناحیه ی سر باید بررسی گردد. مصرف تمام داروهای گیاهی، بدون نسخه، تجویز شده توسط پزشک باید بررسی گردد.